چه کسی در حقوق ایران تاجر محسوب می‌شود؟

تعریف قانونی تاجر

طبق ماده ۱ قانون تجارت، تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار دهد. بنابراین انجام اتفاقی یک معامله تجارتی، اصولاً برای تاجر شناختن شخص کافی نیست.

شغل معمولی بودن از استمرار، سازمان‌یافتگی، قصد کسب و قرائن فعالیت اقتصادی استنباط می‌شود و صرف عنوانی که شخص برای خود انتخاب کرده تعیین‌کننده نیست.

معاملات تجارتی ذاتی

ماده ۲ قانون تجارت نمونه‌هایی مانند خرید مال منقول به قصد فروش یا اجاره، تصدی حمل‌ونقل، عملیات دلالی، حق‌العمل‌کاری، صرافی، بانکی، بیمه و کشتی‌سازی را تجارتی می‌داند.

• خرید یا تحصیل مال منقول با قصد فروش یا اجاره
• تصدی حمل‌ونقل زمینی، دریایی یا هوایی
• دلالی، حق‌العمل‌کاری و تسهیل معاملات
• عملیات صرافی، بانکی و بیمه

چرا استمرار فعالیت مهم است؟

در تعریف ماده ۱، «شغل معمولی» عنصر کلیدی است. شخصی که یک‌بار مالی منقول را برای فروش می‌خرد، ممکن است معامله تجارتی انجام داده باشد، اما لزوماً تاجر نیست.

در مقابل، کسی که این فعالیت را به شکل مستمر و به عنوان حرفه انجام می‌دهد، حتی اگر مجوز صنفی یا عنوان ظاهری متفاوت داشته باشد، ممکن است تاجر شناخته شود.

آثار تشخیص تاجر بودن

تاجر بودن می‌تواند تکالیف و آثار ویژه‌ای مانند نگهداری دفاتر تجارتی و امکان اعمال قواعد ورشکستگی را به دنبال داشته باشد. در مورد شرکت‌های تجارتی نیز نوع شرکت و مقررات خاص آن باید جداگانه بررسی شود.