اقاله قرارداد چیست و چگونه واقع میشود؟
بررسی مواد ۲۸۳ تا ۲۸۶ قانون مدنی
گاهی طرفین پس از انعقاد قرارداد تصمیم میگیرند با توافق، رابطه قراردادی را برهم بزنند. قانون مدنی این توافق را اقاله یا تفاسخ مینامد و برای شکل و آثار آن قواعدی مقرر کرده است.
مطالب این صفحه تحلیل آموزشی است. متن رسمی قانون، رأی یا منبع در انتهای مقاله جداگانه معرفی شده و برای استناد باید اصل منبع بررسی شود.
تعریف اقاله
طبق ماده ۲۸۳ قانون مدنی، طرفین میتوانند پس از معامله با تراضی آن را اقاله کنند. بنابراین اقاله برخلاف فسخ، بر اراده مشترک دو طرف استوار است.
اقاله با چه عبارتی انجام میشود؟
اقاله به لفظ یا فعلی واقع میشود که دلالت بر برهمزدن معامله کند. با این حال، برای جلوگیری از اختلاف، تنظیم توافق کتبی روشن درباره آثار مالی، زمان تحویل و تسویه توصیه میشود.
آیا اقاله میتواند جزئی باشد؟
موضوع اقاله میتواند تمام معامله یا فقط بخشی از مورد معامله باشد. در اقاله جزئی، لازم است بخش باقیمانده و نحوه محاسبه عوضها دقیقاً مشخص شود.
اثر تلف یکی از عوضین
تلف یکی از عوضین مانع اقاله نیست. در این صورت، حسب مثلی یا قیمی بودن مال، مثل یا قیمت آن جایگزین میشود.
دامها و نکاتی که باید به خاطر بسپارید
- اقاله عمل حقوقی دوطرفه است؛ فسخ اصولاً با اراده صاحب خیار واقع میشود.
- اقاله میتواند نسبت به تمام یا بخشی از معامله انجام شود.
- تلف یکی از عوضین بهتنهایی مانع اقاله نیست.
چکلیست استفاده در پرونده یا قرارداد
- قرارداد اصلی و هویت طرفین را دقیق ذکر کنید.
- تمام یا جزئی بودن اقاله را روشن بنویسید.
- وضعیت عوضین، منافع، هزینهها و زمان استرداد را تعیین کنید.
- تکلیف تضمینها، چکها و اسناد مرتبط را مشخص کنید.
منابع رسمی مقاله
برای پژوهش، استناد قضایی یا تصمیمگیری حرفهای، متن کامل منابع و آخرین وضعیت تنقیحی آنها را بررسی کنید.