قانون مدنی

مقدمه

مصوبات مجلس شورای اسلامی ونتیجه همه پرسی پس ازطی مراحل قانونی به رئیس جمهور ابلاغ می شود. رئیس جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضاء و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت 72 ساعت پس از ابلاغ، منتشر نماید.

مقدمه

قوانین، پانزده روز پس از انتشار، در سراسر کشور لازم الاجراءاست مگر آن که در خود قانون، ترتیب خاصی برای موقع اجراء مقرر شده باشد.

مقدمه

انتشار قوانین باید در روزنامه رسمی به عمل آید.

مقدمه

اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل خود اثرندارد مگر اینکه در خود قانون، مقررات خاصی نسبت به این موضوع اتخاذ شده باشد.

مقدمه

کلیه سکنه ایران، اعم از اتباع داخله و خارجه، مطیع قوانین ایران خواهندبود، مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد.

مقدمه

قوانین مربوط به احوال شخصیه، از قبیل نکاح و طلاق و اهلیت اشخاص و ارث، در مورد کلیه اتباع ایران، ولو اینکه مقیم در خارجه باشند، مجری خواهد بود.

مقدمه

اتباع خارجه مقیم در خاک ایران، از حیث مسائل مربوطه به احوال شخصیه و اهلیت خود و همچنین از حیث حقوق ارثیه، درحدود معاهدات، مطیع قوانین و مقررات دولت متبوع خودخواهند بود.

مقدمه

اموال غیرمنقوله که اتباع خارجه در ایران بر طبق عهود، تملک کرده یا می کنند از هر جهت تابع قوانین ایران خواهد بود.

مقدمه

مقررات عهودی که برطبق قانون اساسی بین دولت ایران وسایر دول، منعقد شده باشد در حکم قانون است.

مقدمه

قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند، در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد، نافذ است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال

اموال بر دو قسم است: منقول و غیرمنقول.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

مال غیرمنقول آن است که از محلی به محل دیگر نتوان نقل نمود، اعم از اینکه استقرار آن ذاتی باشد یا به واسطه عمل انسان، بنحوی که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

اراضی و ابنیه و آسیا و هرچه که در بنا منصوب و عرفا جز بنا محسوب می شود، غیر منقول است. و همچنین است لوله ها که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شده باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

آینه و پرده نقاشی و مجسمه و امثال آنها، در صورتی که در بنایا زمین به کار رفته باشد، بطوری که نقل آن موجب نقص یا خرابی خود آن یا محل آن بشود، غیرمنقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

ثمره و حاصل، مادام که چیده یا درو نشده است غیرمنقول است. اگر قسمتی از آن چیده یا درو شده باشد، تنها آن قسمت منقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

مطلق اشجار و شاخه های آن و نهال و قلمه، مادام که بریده یاکنده نشده است، غیرمنقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

حیوانات و اشیائی که مالک آن را برای عمل زراعت اختصاص داده باشد، از قبیل گاو و گاومیش و ماشین و اسباب وادوات زراعت و تخم و غیره و بطورکلی هر مال منقول که برای استفاده از عمل زراعت، لازم و مالک آن را به این امر تخصیص داده باشد، از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال، جزو ملک محسوب و در …

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل اول: در اموال غیرمنقول

حق انتفاع از اشیاء غیرمنقوله، مثل حق عمری و سکنی وهمچنین حق ارتفاق نسبت به ملک غیر، از قبیل حق العبور وحق المجری و دعاوی راجعه به اموال غیرمنقوله، از قبیل تقاضای خلع ید و امثال آن، تابع اموال غیرمنقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل دوم: در اموال منقوله

اشیایی که نقل آن از محلی به محل دیگر ممکن باشد بدون اینکه به خود یا محل آن خرابی وارد اید، منقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل دوم: در اموال منقوله

کلیه دیون، از قبیل قرض و ثمن مبیع و مال الاجاره عین مستاجره از حیث صلاحیت محاکم، در حکم منقول است ولو اینکه مبیع یا عین مستاجره از اموال غیرمنقوله باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل دوم: در اموال منقوله

انواع کشتی های کوچک و بزرگ و قایقها و آسیاها و حمامهائی که در روی رودخانه و دریاها ساخته می شود و می توان آنها را حرکت داد و کلیه کارخانه هایی که نظر به طرز ساختمان، جزوبنای عمارتی نباشد داخل در منقولات است ولی توقیف بعضی از اشیا مزبوره ممکن است نظر به اهمیت آنها موافق ترتیبات خا…

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل دوم: در اموال منقوله

مصالح بنائی از قبیل سنگ و اجر و غیره، که برای بنائی تهیه شده یا به واسطه خرابی از بنا جدا شده باشد مادامی که در بنا به کار نرفته، داخل منقول است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

استفاده از اموالی که مالک خاص ندارد مطابق قوانین مربوطه به آنها خواهد بود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

هیچکس نمی تواند طرق و شوارع عامه و کوچه هائی را که آخر آن ها مسدود نیست تملک نماید.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

هیچکس نمی تواند اموالی را که مورد استفاده عموم است و مالک خاص ندارد از قبیل پلها و کاروانسراها و آب انبارهای عمومی و مدارس قدیمه و میدان گاههای عمومی، تملک کند. و همچنین است قنوات و چاه هائی که مورد استفاده عموم است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

اموال دولتی که معد است برای مصالح یا انتفاعات عمومی، مثل استحکامات و قلاع و خندق ها و خاکریزهای نظامی و قورخانه و اسلحه و ذخیره و سفاین جنگی و همچنین اثاثیه و ابنیه وعمارات دولتی و سیمهای تلگرافی دولتی و موزه ها و کتابخانه های عمومی و آثار تاریخی و امثال آنها و بالجمله آنچه که از…

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

اموالی که ملک اشخاص نمی باشد و افراد مردم می توانند آنهارا مطابق مقررات مندرجه در این قانون و قوانین مخصوصه مربوطه به هر یک از اقسام مختلفه آنها تملک کرده و یا از آنها استفاده کنندمباحات نامیده می شود مثل اراضی موات یعنی زمین هایی که معطل افتاده و آبادی و کشت و زرع در آنها نباشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب اول: در بیان انواع اموال ← فصل سوم: در اموالی که مالک خاص ندارد

اموال مجهول المالک با اذن حاکم یا ماذون از قق بل او به مصارف فقرا می رسد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود

ممکن است اشخاص نسبت به اموال علاقه های ذیل را دارا باشند:

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

هر مالکی نسبت به مایملک خود حق همه گونه تصرف وانتفاع دارد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمی توان بیرون کرد مگر به حکم قانون.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

تمام ثمرات و متعلقات اموال منقوله و غیرمنقوله که طبعا یادر نتیجه عملی حاصل شده باشد، بالتبع، مال مالک اموال مزبوره است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

نما و محصولی که از زمین حاصل می شود، مال مالک زمین است، چه به خودی خود روئیده باشد یا به واسطه عملیات مالک، مگر اینکه نما یا حاصل، از اصله یا حبه غیر حاصل شده باشد، که در این صورت، درخت و محصول، مال صاحب اصله یا حبه خواهدبود، اگرچه بدون رضای صاحب زمین کاشته شده باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

نتاج حیوانات در ملکیت، تابع مادر است و هر کس مالک مادر شد، مالک نتاج آن هم خواهد شد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

تصرف به عنوان مالکیت، دلیل مالکیت است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

تصرفی که ثابت شود ناشی از سبب مملک یا ناقل قانونی نبوده معتبر نخواهد بود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

اگر متصرف فعلی، اقرار کند که ملک، سابقا مال مدعی او بوده است، در این صورت مشارالیه نمی تواند برای رد ادعای مالکیت شخص مزبور، به تصرف خود استناد کند مگر اینکه ثابت نماید که ملک به ناقل صحیح به او منتقل شده است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

مالکیت زمین مستلزم مالکیت فضای محاذی آن است تا هرکجا بالا رود و همچنین است نسبت به زیر زمین بالجمله مالک حق همه گونه تصرف در هوا و قرار دارد مگر آنچه را که قانون استثنا کرده باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل اول: در مالکیت

هر بنا و درخت که در روی زمین است و همچنین هر بنا وحفری که در زیر زمین است ملک مالک آن زمین محسوب می شود مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع

حق انتفاع عبارت از حقی است که به موجب آن شخص می تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

عمری حق انتفاعی است که به موجب عقدی از طرف مالک برای شخص به مدت عمر خود یا عمر منتفع و یا عمر شخص ثالثی برقرار شده باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

رقبی حق انتفاعی است که از طرف مالک برای مدت معینی برقرار می گردد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

اگر حق انتفاع عبارت از سکونت در مسکنی باشد سکنی یاحق سکنی نامیده می شود و این حق ممکن است بطریق عمری یابطریق رقبی برقرار شود.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

در صورتی که مالک برای حق انتفاع مدتی معین نکرده باشدحبس، مطلق بوده و حق مزبور تا فوت مالک خواهد بود مگر اینکه مالک قبل از فوت خود رجوع کند.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

در موارد فوق حق انتفاع را فقط درباره شخص یا اشخاصی می توان برقرار کرد که در حین ایجاد حق مزبور وجود داشته باشندولی ممکن است حق انتفاع تبعا برای کسانی هم که در حین عقد به وجود نیامده اند برقرار شود و مادامی که صاحبان حق انتفاع موجودهستند حق مزبور باقی و بعد از انقراض آنها حق زایل …

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

حق انتفاع ممکن است فقط نسبت به مالی برقرار شود که استفاده از آن با بقای عین ممکن باشد اعم از اینکه مال مزبور منقول باشد یا غیرمنقول و مشاع باشد یا مفروز.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

در حبس، اعم از عمری و غیره، قبض شرط صحت است.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

منتفع باید از مالی که موضوع حق انتفاع است سوءاستفاده نکرده و در حفاظت آن تعدی یا تفریط ننماید.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

مخارج لازمه برای نگاهداری مالی که موضوع انتفاع است برعهده منتفع نیست مگر اینکه خلاف آن شرط باشد.

جلد اول - در اموال ← کتاب اول: در بیان اموال و مالکیت بطورکلی ← باب دوم: در حقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود ← فصل دوم: در حق انتفاع ← مبحث اول: در عمری و رقبی و سکنی

اگر مالی که موضوع حق انتفاع است، بدون تعدی یا تفریط منتفع، تلف شود، مشارالیه مسوول آن نخواهد بود.